ЖАҢБЫР ХАНШАЙЫМЫ

Күз. Қыз. Жаңбыр

Донор болу ерлік пе? Әлде ақша табу көзі ме?!

Қазіргі сананы тұрмыс билеген заманда «бүйрек сатамын», «донор боламын» деген хабарландыруларды жиі кездестіреміз. Бұл замани өзгеріс пе әлде ақша табудың ең оңай жолы ма?! Әрине ол белгісіз. Бүгін біз сондай «ағзасын сатушы» кісілермен кездесеміз. Және де қайтқан адамның бір ағзасын өзге жанға беріп, оған жаңа өмір сыйлау қаншалықты ойға сыйымды?!
Бұрын өзге Еуропа және Ресей елінде «адамның ағзасы сатылады» екен деген бағыттағы әңгімелерді жиі еститін едік. Сол үрдіс бізге де келіп жеткендей. Жаһандану заманы деп жүріп, ағзамызды сатуға біз де жетіппіз. Жетіскендік пе? Әлде жеңіл ойлылық па?!
Сенімді дерек көздерінің мәліметі бойынша Қазақстанда қазіргі күні донорлар базасы өзге елдерде сияқты әлі жасалмаған. Және де қазақ қоғамы әлі де донор болуға дайын емес. Өзінің бүйрегін кім-кімге қисын… Дегенмен бұл мәселенің де шетел мамандары жолын тапты. Яғни жол апатына ұшырап немесе басқа да жағдайларға тап болып, жан тапсырған адамдардың сау ағзаларын науқас жандарға трансплантанттау. Бірақ мәселенің бұл жағы да біздің қоғам үшін түсініксіз. Әзгілік әрекеттен де ірік іздейтіндер де арамыздан табылып жатыр.
images
 
Дәрігерлердің айтуы бойынша, қайтқан бір адамның ағзалары 8 адамның өмірін сақтап қала алады. Бірақ, бізде ондай түсінік әзірше қалыптаса қойған жоқ. Мысалы,біреудің қайтқан күйеуінің ағзасы айталық жүрегі біреудің өмірін сақтап қалсын деген тілектің орнына қара жерге ағзасы түгел болып тапсырылсын деп жатады. Адам о дүниелік болған соң, оның ағзасының түгел немесе біреуге трансплантталғаны маңызды еместігін ақ халатты абзал жандар үнемі айтып отырады. Германияда мысалы, жасөспірімдер 18-ге толғасын өздерінің донор болуға келісімін беретіні жөнінде қолхат жазып береді. Сосын оларға тегін қаралып, емделуге мүмкіндік береді. Ал бізде өкінішке қарай, ондай ұғым да, ізгілік түсінік те қалыптаса қоймапты.
Көпшілік ағзаның трансплантантын мұсылмандарға қарсы келетін әрекет дейді. Дегенмен бейресми мәліметтерге сай, мұсылмандардың 10 пайызы ғана бұған қарсы екен. «Мәңгілікке бір төмпешік болып жатқаннан ағзаңның біреудің өмірін сақтап қалғаны артық» деген пікірді ұстанған жандар арамызда ілеуде біреу.  
Қазақ халқы «денсаулық – зор байлық» деп бекер айтпаса керек. Бүгінгі күні бүйрегін пұлдап сатқан жанның ертеңгі болашағы, денсаулығы не болмақ деген сауал әркімді мазалары анық. Ал батыстың сасық дәстүрі бізге таңсық болған заманда «ағза транспланты» деген ұғымды дұрыс түсінсек игі. 

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Сезімге берік жүрек

bi3X3BkpjUk
Адамзат баласы біреуге қатты ренжігенде немесе қолынан бір іс келмей жатса, өткен өмір жолының сәулелі тұстарын еске түсіріп, тамсана еске алады. Сол сәулелі тұстар менің де жанымды жылытып, болашаққа жетелейтіндей көрінеді. Иә, ол баянсыз махаббат болса дағы… Сағынышпен еске алар шақтарым көп…
Кеше де сол келмеске кеткен күндерді еске алдым. Неге?! Неліктен?! деген сауалдарды әлі күнге өзіме қойып, жауап табар емеспін. Әлі күнге дейін оны сағынам, іздеймін… Ал ол бұл сезімнің менің бойымда өшпегенінен бейхабар. «Мен Ж..дей аруды ешқашан кезіктірмедім» деп айтқаны да сол естелікке жан бітіргендей болды.
Орындалмас арманым…Бұйырмас бағым…деген тіркестер сананы торауылдаса да, жүрек көндігер емес. Сол кезді, сол сезімді, сол адамды… Қалайды, іздейді, сағынады…   

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Қариялар…

Бүгінгі қоғам жаһандану заманы болса, сол заманмен бірге данагөй қарияларымыз жұтылып бара жатқандай. Себебі, қазақ қоғамында қашанда данагөй, көнекөз қарт-қарияларымыз көп болатын. Қазір олардың қатары тіптен сиреп кетті. Оның орнын жүзінде иман, тілінде кәлимасы жоқ, қыз-қырқынға қырындаған қу шалдар ғана қалды. Балалары мен немерелеріне ақыл айтатын қайран қарияларымыз ай…

Елуді еңсерсе де есі кірмеген ер азаматтар көбейіп кетті. Есіл дерті жас қызда, ішімдік пен темекі де… Ертеңгі күнін емес, бүгінгі шағын ойлап әлек… Әттең… Қайда барамыз?! Жөн сілтеп, ақыл айтар қарияларымызсыз кім боламыз? Тілден жұрдай болып отырғанда, енді “қазақылығымыздан” ада қалмасақ екен… Жан айқайды естір жан жоқ… (мына сурет в контактеден алынған)

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Жанарыңмен тілдестім

“- Сәлем, қалың қалай?

- Сәлем… Жақсы… Өзің амансың ба?

- Иә, халіңді біліп, хабарласпағаныма ренжідің бе?

- Жоқ… Бәрі дұрыс! Оныңа да үйрендім ғой…

- Үнемі, неге солай өкпелі сөйлейсің, жазығым не?

- Ал менің жазығым не?! Сені шын сүйіп, сарғая күткенім бе? Достарыңмен бірге жүргеніңде бәрін ұмытып кететінің… Көзге ілмейтінің… Маңызды тақырыптарда сөйлесуден қашқақтайтының…

- Жанным, қайта бастамашы…

- Жоқ, мен бастап жатқаным жоқ, аяқтауға бел будым” – деп екі жас үндемей бір-бірінің жанарымен тілдесіп, кете барды… Екі жаққа…

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

“Жақсымызды” кім үшін таңдаймыз?

Бүгінгі әңгімеге арқау болғалы отырған бұл мәселе өте маңызды. Себебі, ол адам жалғыз, сүйікті және қадірлі болуы мүмкін сіз үшін. Яғни қазір жаныңыздағы адамыңыз, болашақтағы жарыңыз делік, имандай сеніп бәріне. Сонымен сол жандарды біз кім үшін таңдаймыз? Өзіміз үшін бе? әлде атағымызға сай келсін деген ниетте ме?Бұл жерде материалдық жағдайды қозғамай-ақ қояйын. Ол енді бөлек әңгіме.

Таяуда бір азаматпен сөйлескен едім, ол енді “жұлдыз”… Өзін солай сезініп, солай көрсетеді енді… Оған сөзім жоқ, қысқасы… Оныкы дұрыс та шығар… Қош, “жұлдыз” болсын! Сол жігіттің айтқаны қызық болды:

- Мен өзіме қыз таңдар кезде, өзімнің статусыма сай болуын ойлаймын, бірден, ол да мен сияқты болса деймін. Және де оны достарымның және туыстарымның алдына апарғанда, көз тартарлық болса екен деймін…

Шыны керек, оны жақсы танысам да мұндай ойда болғанына қайран қалдым… Анау сай емес, мынау сай емес деп жүргені не екен?! Өзі идеал болса бір сәрі ғой… Болашақ жарды немесе ұзақ уақыт араласатын адамдарымызды жұрт үшін таңдайтын жағдайға жеткеніміз таңдандырды.

“Жалғызымыз” бен “сүйіктіміз” біреу ғой, және оны өзге үшін өзіміз үшін таңдап, таңдауымызды жасауымыз керек қой.

Кейде адам ештеңесіне қарамай-ақ ұнатып жатады ғой, материалдық жағын айтпағанда…

Сіздер қалай таңдадыңыздар, массагеттіктер? Әлде таңдау жасауда қай жағына қарайсыз?!

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Ойландырды

Қазір қоғамда қыз балаларымыз оң босағада отырып, сәбиді дүниеге әкеліп жатады. Әрине, бұл қылықтары біздің менталитетімізге келмейді. Алған тәрбиеміз де мұны қолдамайды. Бірақ, айтпағым ол емес еді. Сол қыздардың қылығын бұрын ұнатпасам да енді дұрыс деп ойлапотырмын. Себебі, тұрмыс құрмай, отырып қалған жасы болса 30-дан асқан туысқан апаларым мен таныстарым жетерлік. Кезінде күйеуге шықпай, қазір қу тізесін құшақтап отыр.

Жуырда сол апамның бірін жұмыстан соң көшеде жолықтырдым. Өңі суық, реңі қашқан… Сол кісінің әңгімесінен:

-Мына өмірден шаршап кеттім… Таңның атысы мен күннің батысы жұмыста болам. Үйге келгім ден жоқ. Себебі, алдымнан қарсы алам не балам, не күйеуім жоқ…32 жылды осымен жалғыз қарсы алғалы отырмын. Жыл өткен сайын жалғыздығым арқама батып барады. Кезінде оқу одан соң жұмыс деп жүріп, жеке өмірді ұмытып… Енді міне, жалғызбын. Өз үйіме де жиі-жиі бара алмаймын, үйленген інім мен келінім бар. Араларында бірдеңе болып, “ана кәрі қыздан болар” деп кінәлап шығатындай көрінеді бәрі. Ол кісілер облыс орталығының жанында тұрса да, аңда-санда бір барамын.

Кезінде күйеуге шықпасам да текті бір азаматтан бала сүюім керек пе еді деп ойланамын. Жарым болмаса да, қамқоршы болып, қорғайтын, алданатын сәбиім болатын еді…деп туысқан апам өз сөзіне күрсініп айтты. Әңгіме соңында даусы шықпай, жылап жіберді…

Аяп кеттім… Жұбатар сөз таппай қалдым… Не айтарымды білмейдім. Соған қарағанда, жалғыз басты ана атану “жалғыздықтың” қамытын киюден жақсы ма деп ойланып қалдым.

Ойландым… Ойландырды бұл жайт…

 

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Мендегі “мен” бе?

Адам өзге жанға қаншалықты ғашық болса да, оған деген сол сүйіспеншілікті айта алмайтын жағдай болады. Айтуы айтады ғой, кейде оған бірінші болып, хабарлама жазып, телефон соғуға бір нәрсе жібермейді. Бәлкім жалған намыс болар, бәлкім “менмендік” болар…

Менде оған өзі хабарласып, телефон соқпаса өзім жаза алмаймын… Бірінші болып жазсам,оның алдында төмендеп қалатындаймын… Ол да солай ойлайды ау шамасы… Себебі, кеше мүлдем хабарсых отырдық. Оның жа соңынан жүгірер қыздар жетерлік болса, менде жігіттердің назарынан тысқары емеспін… Кім кішірею керек?! Қыз бала болса неліктен?!

Алғаш ұнату жайлы сөз айтып, кейін бастауын бастап өстетіндертікі немене?! Өзіме де өзгеге де болмасынның кейпі ме?!Әлде менікі жай ғана күдікшілдік пе?!

Өзгелермен араласпасаң да таңертең “Қайырлы таңын” тілеп, кешке “тәтті ұйықтауымды” жолдайды. Ал одан ештеңе…Аңда-санда бір хабарласады. Есіне түскенде ес жинайтын адамдай… Мұндай қарым-қатынастың жақсылыққа апармасы анық…(жетінші сыныпта оқитын қыздың хатынан үзінді)

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Өткен күндерді аңсау

Адамзат баласы шынымен бүгінгісі күнін қанағат тұтпай, ертеңгісін аңсап тұратыны белгілі ғой. Бұрындары мектеп бітіріп, университетті аяқтап, жақсы жұмыс тапсам деген небір ойлар мен армандар алға жетелеп келеді. Бірі орындалып, қуанышқа кенелтіп жатса, кейбірі сол арман күйінде қалғаны да бар…

Қазір сол армандап, қиялдаған күндерді аңсаймын. Ол күндері өмірдің “нағыз” шындығын білмей, бүгінгі “Жаңбыр ханшайымы” жоқ болатын. Ол кезде барлығына сеніп, жақсылық пен жамандықты айыра алмайтын аңғал болса, қазір барлық істеген әрекеттеріне тек қана сыни тұрғыда қарап, ешкімге сенбейтін ару пайда болды. Және бұрынғы блог иесі қарапайым болса, бүгінгісі тым “өзінше” болып кеткен сияқты. Мүмкін бұл адамның өзіне өзі деген сын немесе көңілі толмау болар…

Сағындым… сол бала көңілді “Жаңбыр ханшайымын” сағындым… Ойына не келсе, ештеңеден тартынбай айтып салып, қарап отыратын, “Ұят болады” деп өзін шектемейтін жанды көргім келеді. Бәрінің сөзіне имандай сеніп өткім келеді… Бірақ есейдік…

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Өмір бойы қар жаумайды (әңгіме)

-Жалғыздықтан шаршадым. Тіпті өмірден шаршадым-деп Гауһар өз сөзін күрсіне аяқтады.
Осы сәтте өмір неткен қатал еді деген ой туындайды. Гауһар қаршадайынан қиындық көріп өсті. Өмірдің қызығы мен шыжығы бірге келеді екен. Өмірде қуаныш пен қайғы алма кезек жүретінін білеміз. Бірде ауыртпалығын тосса, бірде қуанышын тосады. Міне, осындай кезден мойымай, қиындықтан өтіп артта қалдырғандардың бірі Гауһар еді. Жанымен тәні нәзік болып келетін ару қиыншылыққа мойымай жеңе білді. Яғни ол кіші күнінде ата-анасынан айырылып, балалар үйіне түсуінен басталған қиындық еді. Содан бері біршама уақыт өтті.
Гауһар қазір бойжеткен. Өмірге деген құлшынысының арқасында бәріне мысал бола алатындай тұлға. Ал қазір мемлекеттің көмегімен жоғарғы оқу орнында өзінің таңдауы бойынша мамандықта оқып жатыр. Жүрегі нәзік бойжеткен Ж.О.О-ның алғашқы жылында Сырым атты жігітпен танысқан болатын. Сырым басқа адамдардан өзгеше, ерекше жан болатын. Қазіргі тасбауыр қоғамда ондай жан ілеуде біреу шығар.Сырым табиғатынан бір мейірімді, жүзінен әрқашан нұр шашып тұратын сұлу жігіт. Екеуі жұбы жарасып, көп танысып білісіп жүрді. Бір жылдан соң Сырым Гауһарға деген шексіз сезімін білдіріп, тұрмысқа шығуына ұсыныс жасады. Гауһар Сырымдай адамды кездестіргеніне құдайға риза болды. Себебі Сырым мінезі жағынан болсын, сабырлы, өте ақылды. Отбасылық жағдайы да жақсы, ауқатты отбасыдан шыққан. Гауһар қиыншылығының барлығы таусылған екен деп, оның да бақытты болуға лайық екенін сезінді. Яғни өмір бойғы қиыншылығы үшін Сырымдай жігітті Алла сыйға жібергендей. Гауһар ұсыныспен қуана келісіп, енді Сырымның ата-анасымен танысатын уақыт жетті. Екеуі өздерінше үйлену тойын белгілеп, екі ғашық шын бақытты болды. Гауһар Сырымның ата-анасымен танысқаннан кейін өмірге налып, неге өзінің жетім болғанына өкінді. Себебі жігіттің ата-анасы жетім екенін бетіне басып, «тең теңімен тезік қабымен» дегендей айтты.Гауһар ашуланып, жылап өмірге қатты назданды. Жүрек шіркін сүйсе де, «сөз сүйектен өтеді» демекші ата-анасының айтқан сөздері жанына батып, Сырыммен жылай-жылай айырылысуға мәжбүр болды.Осылайша кішкене болса да, басы бақыттан айналған Гауһар барлығынан бір сәтте айырылды.
Міне, осы оқиғадан соң біршама жыл өтсе де, Гауһар әлі де Сырымды ұмытқан емес. Гауһардың жолында сөз айтушы жігіттер де болды. Дегенмен жүрекке әмір жүрмейді деген осы. Олар Сырымның тырнағына да татымайтын.
Осының бәрі көз алдынан сурет секілді өте шығып,бәрі есіне түсіне түсіп шаршадым дегені сондықтан еді. Бірақ та Гауһар секілді тағдырлас қиыншылықты жеңген адамдар аз. Сол себепті Гауһар бұл қайғысынан да арылып, өз бақытын табар. Өйткені дүниеде өмір бойы қар жауып тұра бермейді ғой, қар жауғаннан кейін міндетті түрде арайлап күн шығады. Гауһардың өмірінде де өзінің арайлап таңы атып, бақытты болатыны сөзсіз. Сондықтан кімде-кім болмасын бақытты болуға лайық.Соны ұмытпағаны жөн!!!

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki

Серуендеу…

Кеше кешке көптен бері серуендемегімді білдім. Қостанайдың орталығында да осы қалада тұрсам да көптен көрмеппін. Күздің де келгенін өз басыңның жайымен жүріп байқамай да қалыппын. Табиғат ана күздің келуімен нұрланып қалыпты біршама. Ағаштардың жапырақтарынан арылғаны болмаса, жер беті алттын түске боялғандай әсер қалдырады. Бір сөзбен табиғат керемет!

Кеше демалыс саябағында отырып, қол ұстасып бара жатқан ғашықтарды, өз сүйіктісін күтіп отырған жандарды және де таза ауамен тыныстап жүрген қарт кісілерді көзім шалды. Осылай табиғат аясында отырып, өзгелерге қарап отыру әдемі екен ғой. Санаң тазарады, шаршағаның басылып, өмірге деген өзгеше құлшыныс пайда болатын секілді.

Кешелі бері сол серуендеуден керемет әсер алып, үйге көтеріңкі көңіл күймен қайттым. Жадырап жүрген жандардың күйі әсер етті ме, әйтеуір бірдеңе болды. Ал былайынша біз, жұмысқа барып, үйге қайтамыз. Еш өзгеріссіз… Бір айтарым, таза ауа аясына жиі шығып тұрыңыздар! Көңілдеріңіз бөлініп, серуендеуден кейін ерекше көзқараста боласыз…Ендігісінде қаланы жаяулап аралап шықсам…

Поделиться в соц. сетях

Share to Google Buzz
Share to Google Plus
Share to LiveJournal
Share to MyWorld
Share to Odnoklassniki